Co Polski Ład oznacza dla jednoosobowej działalności gospodarczej?

03.11.2021

Polski Ład to flagowy rządowy pakiet rozwiązań, który wprowadza szereg zmian w podatkach. Od samego początku budzi kontrowersje, dlatego niektóre jego założenia wciąż są zmieniane. Duża zmiana przepisów wchodzi w życie 1 lipca 2022 r. Co w związku z tym czeka przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (JDG)?

Post 5 600x300
Autor obrazka: Kelly Sikkema, źródło: unshplash.com

W rządowej retoryce Polskiego Ładu - którego kluczowym punktem ma być zwiększenie kwoty wolnej od podatku z 8 tys. do 30 tys. zł niezależnie od zarobków - zmiana ta zapowiada historyczną obniżkę podatków. Dla 23 mln osób, czyli dla 90 proc. podatników, zaproponowane zmiany mają być korzystne lub neutralne. 

Optymizmu ministerstwa finansów nie podzielają przedsiębiorcy. W maju 2021 rząd pierwotnie zaproponował wzrost składki za ubezpieczenie zdrowotne do 9 proc. dochodów dla wszystkich płatników i brak możliwości odliczenia jej od podatku (z tego rozwiązania częściowo wycofano się w 2022 r.). Zapowiedzi zmian spotkały się z gwałtownymi reakcjami przedsiębiorców. W efekcie Ministerstwo Finansów zdecydowało się na jej zmniejszenie do 4,9 proc. dla podatników rozliczających się liniowo, tj. wg stawki 19 proc.  

 

Jakie zmiany proponuje rząd w Polskim Ładzie?

Projekt Polskiego Ładu rząd oficjalnie przyjął 8 września 2021 r. W międzyczasie pojawiły się jeszcze korekty i propozycje zmian. 29 września minister Łukasz Schreiber poinformował, że premier Mateusz Morawiecki rekomenduje zgłoszenie poprawki wprowadzającej ulgę dla JDG rozliczających się według skali podatkowej z zarobkami do 13 tys. miesięcznie. 

W ramach prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy będą mieć do wyboru trzy formy opodatkowania: 

  1. opodatkowanie na zasadach ogólnych, czyli skala podatkowej

  2. podatek liniowy 

  3. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

 

Od 2022 roku nowi podatnicy nie będą mogli wybierać już  karty podatkowej. Utrzymają ją jedynie osoby rozliczające się w ten sposób w 2021 roku. 

 

Zmiany dla podatników rozliczających się według skali podatkowej 17 (od lipca 2022 r. – 12) i 32 proc. 

Największa i najgoręcej dyskutowana zmiana polega na tym, że przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność nie będą mogli odliczyć składki zdrowotnej od podatku. Dotychczas swobodnie mogli korzystać z tej możliwość. Rekompensatą za brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej mają być ulgi na innowacje, na rozwój firm czy tzw. podatek estoński CIT.

Propozycje zmian dla przedsiębiorców rozliczających się wg skali podatkowej (na koniec września 2021):

  • kwota wolna od podatku do 30 tys. zł;
  • podwyższenie pierwszego progu podatkowego z 85 528 tys. zł na 120 tys. zł;
  • składka zdrowotna  w wysokości 9 proc. od dochodu.


Podatek liniowy

Wysokość stawki zdrowotnej dla osób prowadzących działalność gospodarczą i  opodatkowanych liniowo wg stawki 19 proc. ma wynieść 4,9 proc. od dochodu. Podatnicy liniowi nie będą mogli skorzystać z nowej, wyższej kwoty wolnej od podatku.


Ryczałt

1,35 mln osób płaci podatki ryczałtowo. Dla przedsiębiorców rozliczających się na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych przewidziano trzy stawki składki zdrowotnej. Składka będzie naliczana od podstawy wymiaru, który równa się:

  • 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, przychody do 60 tys. zł rocznie - wysokość składki wyniesie ok. 300 zł
  • 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia, przychody do 300 tys. zł rocznie - wysokość składki wyniesie ok. 500 zł
  • 180 proc. przeciętnego wynagrodzenia przy przychodach powyżej 300 tys. zł wysokość składki wyniesie ok. 900 zł

Dobrą wiadomością dla płatników jest zmniejszenie stawki ryczałtu. Lekarze, pielęgniarki, inżynierowie zamiast 17 proc. zapłacą 14 proc. Z kolei przedstawiciele branży IT, programiści, deweloperzy zapłacą 12 proc. zamiast 15 proc. Zakres stawek dla ryczałtowców będzie wynosić między 3 a 14 proc., na większość usług obowiązuje podatek 8,5 proc. 

W ramach zmian Polskiego Ładu poszerzono zakres zawodów uprawnionych do opodatkowania ryczałtem. Będą mogli korzystać z niego praktycznie wszyscy: architekci, księgowi, prawnicy, finansiści, agenci ubezpieczeniowi, fizjoterapeuci, położne, pielęgniarki, księgowi, doradcy podatkowi. Limit na rozliczanie ryczałtem wynosi 2 mln euro.


Karta podatkowa 

Podstawą wymiaru składki będzie minimalne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kw. poprzedniego roku.  Przy stawce 9 proc., przedsiębiorcy zapłacą ok. 270 zł składki.

 

Zmiany w składkach zdrowotnych od lipca 2022

Od lipca 2022 r. przywrócono częściowo możliwość odliczania składki zdrowotnej. Rozliczający się  podatkiem liniowym mogą odpisać ją od dochodu lub zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Wprowadzono jednak limit, który w roku 2022 r. wynosi 8,7 tys. zł. Ma on być corocznie waloryzowany, a informacja o nowej jego wysokości będzie publikowana w “Monitorze Polskim”. Ryczałtowcy odpisać mogą połowę płaconej składki zdrowotnej, a rozliczający się za pomocą karty podatkowej – 19 proc.

Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych (skala podatkowa), nadal nie będa mogli odliczać płaconych składejk zdrowotnych.

Warto zaznaczyć, że choć nowe przepisy wchodzą w życie 1 lipca, to prawo do odpisu składek obejmuje również te, które opłacone zostały w pierwszej połowie 2022 r.

 

Kto zyska, a kto straci na Polskim Ładzie?

Zdaniem ministerstwa, na Polskim Ładzie skorzysta ok. 40 proc. samozatrudnionych. Projekt będzie wsparciem dla mikro przedsiębiorstw, których dochody miesięczne nie przekraczają 6 tys. zł. Pozostałe 1,5 mln osób zapłaci wyższe podatki. 

Zdaniem analityków, na proponowanych zmianach skorzystają jednak w praktyce także osoby zarabiające powyżej 13,5 tys. złotych miesięcznie. Według analizy firmy Grant Thorton, obecnie większość przedsiębiorców wybiera przejście ze skali podatkowej na podatek liniowy przy dochodach miesięcznych ok. 10 tys. zł. Po wejściu w życie nowych przepisów, próg ten wzrośnie do ok. 15 tys. zł miesięcznie, niezależnie od tego czy składka zdrowotna będzie na poziomie 9 proc. - jak pierwotnie zakładano - czy 4,9 proc., jak obecnie jest w projekcie.

Według zaprezentowanych przez wiceministra finansów Jana Sarnowskiego obliczeń, przedsiębiorca zarabiający 10 tys. zł miesięcznie (przy czym minister nie podał czy chodzi o netto czy brutto) przy rozliczeniu liniowym płaci obecnie składkę zdrowotną w wysokości 53,03 zł miesięcznie. Po zmianach - przy składce na poziomie 4,9 proc. dochodów - zapłaci 437,29 zł.

Nie brak głosów, że nowe propozycje podatkowe zachęcają nie tylko do rezygnacji z podatku liniowego, ale wręcz zniechęcają do prowadzenia JDG. W efekcie dla części przedsiębiorców korzystniejsze może być zatrudnienie na umowę o pracę. Ma to być również sposób na normalizację rynku pracy, ponieważ wiele jednoosobowych działalności gospodarczych było zakładanych w ramach fikcyjnego samozatrudnienia. Spośród 2,5 mln firm w Polsce aż 1,6 mln to jednoosobowe działalności gospodarcze. Część z nich to osoby samozatrudnione. Wg OECD pracuje tak nawet 20 proc. wszystkich pracowników, co co sytuuje Polskę w pierwszej dziesiątce państw z najwyższym odsetkiem samozatrudnienia na świecie.

 

Wybór korzystniejszej formy opodatkowania za 2022 r.

W związku ze zmianami wprowadzonymi o połowy 2022 r. dano przedsiębiorcom możliwość zmiany formy opodatkowania w trakcie roku lub po jego zakończeniu. Skorzystać będą mogli z tego rozliczający się ryczałtem lub liniowo, którzy dostaną możliwość zmiany na rozliczenie na zasadach ogólnych.

W okresie od 1 lipca do 22 sierpnia 2022 r. rozliczający się ryczałtem będą mogli zdecydować o rozliczaniu się w drugiej połowie roku na zasadach ogólnych. Natomiast jeśli tego nie zrobią w wyznaczonym terminie, to w zeznaniu podatkowym za 2022 r. dostaną możliwość rozliczenia przychodów za cały rok na zasadach ogólnych. Ta druga opcja dostępna też jest dla przedsiębiorców, którzy wybrali wcześniej podatek liniowy.

 

Related Blogs